popup arrow pop connector1 pop connector2 pop connector3

ÍSAGA ehf.
Breiðhöfða 11
110 Reykjavík
Ísland

Sími: +354 577 3000
Fax: +354 577 3001
Tölvupóstfang: sala@is.aga.com
Hefðbundinn  Stærri  Stærstur

Óvirkar gastegundir

Súrefnisskortur getur átt sér stað þegar gastegundir eins og köfnunarefni, helíum, koldíoxíð, neon og argon eru notuð nema góðar verklagsreglur séu fyrir hendi.

Samsetning og eiginleikar andrúmslofts
Hlutfall af andrúmslofti:
Súrefni 21%
Köfnunarefni 78%
Argon Ar 1%

Gastegundir í andrúmsloftinu eru óeitraðar, en aukning þeirra – sérstaklega súrefnis getur haft áhrif á líf og bruna.

Súrefni er eldnærandi og viðheldur bruna á meðan köfnunarefni og argon eru eldtefjandi.

Ógætni í meðferð súrefnis getur leitt til hærri styrks súrefnis í andrúmslofti. Menn finna ekki lykt af súrefni né greina hærri styrk í lofti.

Þegar þessar gastegundir eru í fljótandi formi er nauðsynlegt að hafa í huga hversu kaldar þær eru (minna en -180°C við eina loftþyngd). Fljótandi gas getur auðveldlega valdið kalsárum komi það í snertingu við húð og gert ýmis efni brothætt og minnkað burðarþol burðarbita.

Hættur vegna súrefnisskorts:

 

Óvirkar gastegundir - Ástæður súrefnisskorts og aðferðir við að komast hjá honum

Til að koma í veg fyrir súrefnisskort fylgist vel með eftirfarandi:

  • Leki gastegunda annarra en súrefnis leiðir af sér súrefnisskort. Ný samsettur búnaður sem nýtir óvirkar eða aðrar gastegundir ætti að skoða mjög vandlega gegn lekum með því að nota gasþrýstingspróf og einnig með lekaleitarúða sem hentar fyrir þann búnað sem notaður er.
  • Allur búnaður, t.d. rör og tengi ætti að tengja á fullnægjandi hátt. Slöngur og annar búnaður þarf að vera þéttur og laus við skemmdir. Allt viðhald og viðgerðir á að framkvæma af reyndum og hæfum starfsmönnum.
  • Þegar vinnutímanum er lokið þarf að loka fyrir ventla hylkjanna eða loka fyrir flæði í rörunum til þess að koma í veg fyrir mögulegan leka á milli vakta. Ekki skal treysta á að lokar á suðu- eða skurðartækjum séu nógir til að loka fyrir allt flæði. Hylki skal vernda gegn harkalegri meðferð, höggum eða falli.
  • Lítið magn af fljótandi gastegund verður að miklu magni af uppgufuðu gasi. Þess vegna getur leki fljótandi gass valdið súrefnisskorti mjög hratt í lokuðum rýmum, gryfjum o.fl. Tankar og annar búnaður til geymslu og meðferðar fljótandi gastegunda skal skoða vandlega og viðhaldið í samæmi við reglugerðir og tilmæli sem við eiga.
  • Uppgufaðar gastegundir hafa jafnan lítið súrefnisinnihald og því ætti ekki að vinna í slíku umhverfi.
  • Súrefnisskortur getur orðið þegar verið er að undirbúa íhluti í verksmiðjur fyrir viðgerð með því að hreinsa þá með köfnunarefni eða öðrum óvirkum gastegundum.
  • Ferli s.s. kæling matvæla, jarðfrysting og geymsla blóðvökva þar sem uppgufun fljótandi köfnunarefnis á sér stað, leiða af sér súrefnislítið andrúmsloft. Fólk ætti ekki að fara inn á slík svæði jafnvel þó svo súrefnisminnkunin sé lítil, án þess að hafa viðeigandi öndunarbúnað.
  • Allir suðu- og hitunarferlar minnka súrefni í andrúmsloftinu og geta leitt til súrefnisskorts nema vinnusvæðið sé stórt og/eða loftræsting nægileg.
  • Tæming argons, koldíoxíðs eða annarrar kaldrar gastegundar úr stórum ílátum eða djúpum gryfjum getur verið erfið vegna þess hversu þétt gastegundin er í samanburði við andrúmsloft. Loft sem er dælt í slík svæði hefur tilhneigingu til að fljóta upp á þétta gasið án þess að færa það til. Það þýðir að hreinsun getur tekið mun lengri tíma en gert er ráð fyrir.
 

Óvirkar gastegundir - Uppgötvun súrefnisgnægðar eða skorts

Þegar unnið er á svæðum þar sem magn súrefnis í andrúmsloftinu getur breyst þannig að hættulegt verði, þarf stöðugt að fylgjast með magninu. Til eru mælitæki sem sýna aukningu eða minnkun súrefnis í andrúmslofti. Í lokuðum rýmum ættu tækin að vera staðsett eins nálægt starfsmanninum og mögulegt er og mælt er með að starfsmaðurinn hafi færanleg mælitæki fest við vinnufatnað.

Mælingar gerðar með hléum, ætti aðeins að nota ef tíminn milli tveggja mælinga er nógu stuttur þannig að hægt sé að finna breytingar tímanlega.

Aðrar gastegundir
Öryggi rýmis er ekki háð súrefnismagni einungis, heldur geta aðrar gastegundir haft áhrif, s.s. brennanlegar gastegundir og köfnunarefni þegar notuð eru skurðar- eða suðutæki. Það þarf einnig að fylgjast með þessum tegundum.

Fyrirbyggjandi aðgerðir
  • Tæki sem notuð eru til framleiðslu, dreifingar og notkunar óvirkra gastegunda verður að setja upp og auðkenna í samræmi við ráðleggingar iðnaðargasgeirans, og verður að fylgja þeim reglum sem eiga við.
  • Bregðast verður við öllum lekum af fagfólki sem hefur næga þekkingu og búnað til þess.
  • Gefa þarf upplýsingar til starfsmanna og viðbragðsaðila um hvernig skuli bregðast við eigi slík atvik sér stað.
  • Starfsmenn þurfa að fara eftir verklagsreglum og nota persónuhlífar þar sem við á.
  • Allir sem vinna í rýmum þar sem súrefnisskortur eða –ofgnægð getur átt sér stað þurfa að fá viðeigandi fræðslu um þær hættur sem eru fyrir hendi og þá sérstaklega hversu lævís hættan er, vegna þess hve hratt hún hefur áhrif og einnig vegna þess að starfsmaðurinn gerir sér ekki grein fyrir hættunni.
Inert gases